Kısa yanıt: Tavla, iki oyuncunun on beşer taşını zarlarla ilerlettiği bir oyundur. Önce taşlarınızı kendi iç sahanızda toplar, ardından tahtadan çıkarırsınız. On beş taşını ilk çıkaran kazanır. Rakibin açık taşını kırabilir, iki veya daha fazla taşla bir haneyi kapatabilirsiniz.

İlk oyununuzda “en iyi hamleyi” bulmaktan önce üç şeyi netleştirin: hangi yöne ilerlediğiniz, zarları ayrı ayrı nasıl kullandığınız ve kırık taşın nasıl geri girdiği. Bu rehber standart uluslararası backgammon kurallarını temel alır; aile içinde kullanılan yerel kurallar için aşağıdaki ayrımı okuyun.

1. Tahtayı tanıyın ve taşları dizin

Tahta, altışarlı dört bölüme ayrılmış 24 üçgen haneden oluşur. Kendi son altı haneniz iç sahanızdır; ortadaki ayırıcı ise kırılan taşların beklediği bardır. Her oyuncu kendi iç sahasından başlayarak haneleri 1–24 diye numaralandırır. Dolayısıyla sizin 24. haneniz, rakibin 1. hanesidir.

Toplamı kontrol edin: 2 + 5 + 3 + 5 = 15. Rakip aynı düzeni kendi bakış açısından kurar. İki renk aynı yönde değil, birbirine ters yönde ilerler. Sağ-sol ezberlemek yerine kendi 24. hanenizden 1. hanenize giden yolu takip edin. Başlangıç düzeni ve numaralandırma kaynağı.

2. İlk oyuncuyu belirleyin

Her oyuncu bir zar atar. Sayılar eşitse tekrar atılır. Büyük sayıyı atan başlar ve ilk hamlesinde bu iki zarın sayılarını kullanır; yeniden iki zar atmaz. Sonraki turlarda oyuncular sırayla iki zar atar.

3. Her zarı ayrı bir hareket olarak oynayın

Bir taş yalnızca boş, kendi taşlarınızın bulunduğu veya rakibin tek taşının bulunduğu haneye inebilir. Rakibin en az iki taşının bulunduğu hane kapalıdır. Üzerinden geçtiğiniz her hanenin boş olması gerekmez; önemli olan her zarın bittiği ara ve son iniş hanesidir.

Örnek: 4–2 attınız. Bir taşı dört, başka bir taşı iki hane ilerletebilirsiniz. Aynı taşı önce dört sonra iki veya önce iki sonra dört oynatmak da mümkündür; fakat seçtiğiniz sıradaki ara iniş ve son iniş yasal olmalıdır. “Toplam altı geldi” diyerek kapalı iki ara iniş noktasını atlayamazsınız.

Çift zar, aynı sayıyı dört kez oynama hakkı ve yükümlülüğü verir: 3–3, dört ayrı üçlük harekettir. İki farklı sayı da oynanabiliyorsa ikisini kullanmalısınız. Yalnız biri kullanılabiliyorsa onu oynarsınız. Her biri tek başına mümkün ama ikisi birlikte mümkün değilse büyük sayı zorunludur. Çiftte mümkün olan en fazla sayıda hareket yapılır; hiç yasal hareket yoksa sıra geçer. USBGF hareket kuralları.

4. Açık taşı kırın, kırık taşınızı önce oyuna sokun

Tek başına duran taş “açık”tır. Rakip o haneye indiğinde açık taş bara alınır. Barda taşınız varken önce onu rakibin iç sahasındaki uygun haneye sokmalısınız; diğer taşları oynayarak bu yükümlülüğü erteleyemezsiniz.

Örnek: Barda tek taşınız var ve 2–5 attınız. Giriş için rakibin 2. veya 5. hanesine bakın. Rakibin iki ya da daha fazla taşı varsa o giriş kapalıdır. Son kırık taş girdikten sonra kullanılmamış zar varsa yasal biçimde oynanır. Barda hâlâ taş kaldıysa tahtadaki başka bir taşı hareket ettiremezsiniz.

5. Bütün taşlar iç sahaya gelince toplamaya başlayın

Tahtada kalan tüm taşlarınız kendi 1–6 hanelerinizdeyse toplama başlayabilir. Zarın gösterdiği haneden bir taş çıkarabilirsiniz. O hanede taş yoksa daha yüksek numaralı hanedeki taşla yasal hareket yapmalısınız. Daha yüksek hanede hiç taş yoksa en yüksek dolu haneden taş çıkarabilirsiniz. Chris Bray’in başlangıç rehberindeki toplama açıklamaları.

İki küçük kontrol: En uzaktaki taşınız 4. hanedeyken 6 atarsanız, 4. haneden bir taş çıkarabilirsiniz. Ancak 6. hanede taşınız varken 5 atarsanız ve 5. hane boşsa, daha yakındaki taşı çıkarmak yerine 6’dan 1’e yasal hareket yapmanız gerekir. Toplarken taşınız kırılırsa, onu geri getirip iç sahaya sokmadan toplamaya devam edemezsiniz.

6. Galibiyet, mars ve katlama küpünü ayırın

Standart uluslararası puanlamada rakip en az bir taş toplamışsa normal galibiyet; hiç toplamamışsa mars (gammon) söz konusudur. Rakip hiç toplamamış ve ayrıca barda veya kazananın iç sahasında taşı kalmışsa sonuç backgammon, yani üç katlı galibiyettir. Bunlar sırasıyla oyunun değerinin bir, iki ve üç katıdır.

Katlama küpü taşları hareket ettiren zar değildir; oyunun puan değerini izler. Kurallar izin verdiğinde sıranızın başında, zar atmadan önce katlama teklif edilir. Rakip reddederse oyun önceki değer üzerinden biter; kabul ederse yeni değerde sürer ve küpün sahibi olur. Maçta bir oyuncu hedef puanın bir eksiğine ilk ulaştığında sonraki oyun Crawford oyunudur; bu tek oyunda küp kullanılmaz. UKBGF’nin yeni turnuva oyuncuları rehberi.

Türkiye’deki tavla ile uluslararası backgammon aynı mı?

Taşların hareketi bakımından büyük ölçüde aynı oyundan söz ediyoruz; ancak puanlama ve masa alışkanlıklarını kendiliğinden aynı kabul etmeyin. İlk zarın oynanışı, katlama küpünün kullanımı, üç katlı sonucun sayılması ve maçın kaç puanda biteceğini başlamadan konuşun. Bu yazıdaki uluslararası kuralları, her yerel masada uygulanan tek gelenek gibi sunmuyoruz. Turnuvada organizasyonun ilan ettiği kurallar geçerlidir.

İlk oyun için kısa çalışma

1. Taşları dizin ve iki rengin toplamını ayrı sayın.
2. Her oyuncu kendi ilerleme yönünü parmağıyla göstersin.
3. Bir turda zarları sesli okuyup iki ayrı iniş noktasını kontrol edin.
4. Bir açık taş ve bir kapalı hane göstererek farkı açıklayın.
5. İlk oyunda hedefiniz hızlı kazanmak değil, hatasız yasal hamle yapmak olsun.

Sık sorulan sorular

Tavlada kaç taş vardır?

Her oyuncuda 15, toplamda 30 taş vardır. Tahta 24 haneden oluşur.

Taşlar geriye oynanabilir mi?

Normal hareketlerde hayır. Kırılan taşın rakibin iç sahasından yeniden başlaması, geriye doğru serbest hareket etmek değildir.

Bir hanede en fazla beş taş mı olabilir?

Hayır. Standart kurallarda beş taş sınırı yoktur; başlangıçta bazı hanelerde beş taş bulunması böyle bir sınır getirmez. Temel kural soruları.

Para koymadan oynanabilir mi?

Evet. Kazananı oyun sayısıyla veya önceden belirlenen hedef puanla belirleyebilirsiniz; para kullanmak gerekmez.

Bir sonraki adım

Kuralları öğrendikten sonra masadaki iletişim için tavla görgü kuralları rehberini okuyun. Oynayacağınız seti değerlendirirken tavla seti seçim kriterlerine göz atabilirsiniz. Güzel bir set oyun deneyiminin parçasıdır; oyunu belirleyen kurallar ise fiyatına göre değişmez.

Kaynak kontrolü: 14 Eylül 2026. Bu başlangıç rehberi turnuva yönetmeliğinin yerine geçmez.