Kısa yanıt: Tavlada 24 hane ve her oyuncunun 15 taşı vardır. Kendi numaralandırmanıza göre 24, 13, 8 ve 6. hanelere sırasıyla 2, 5, 3 ve 5 taş yerleştirilir. Her zar ayrı oynanır; taşlarını kendi iç sahasına getirip 15 taşını ilk toplayan oyuncu kazanır.

Bu sayfa, oyun sırasında bir kuralı hızla kontrol etmek için hazırlanmıştır; strateji dersi değildir. İlk oyununuzu adım adım öğrenmek için başlangıç rehberimizi okuyabilirsiniz. Burada asıl amaç, dizilişi denetlemek ve bir zarın hangi hamlelere izin verdiğini ayırt etmektir.

Zar atmadan önce dizilişi kontrol edin

Numaralandırma kendi iç sahanızdan başlar: 1. hane toplamaya en yakın, 24. hane en uzak noktadır. Rakip ters numaralandırma kullanır ve ters yönde ilerler. Tahtanın fiziksel sağ veya sol tarafı, kurulum yönüne bağlıdır. USBGF başlangıç düzeni bu ayrımı gösterir.

İki aşamalı kontrol: 2 + 5 + 3 + 5 = 15 eder; ancak toplamın doğru olması dizilişi tek başına doğrulamaz. 8 ve 13. hanelerdeki grupları yer değiştirseniz de 15 taşınız olur. Hem sayıyı hem konumu kontrol edin. Aynı fiziksel hanenin iki oyuncuya göre aldığı numaraların toplamı 25’tir.

Zarlar için kısa kontrol listesi

• Açılış: herkes bir zar atar; eşitlikte tekrar edilir. Büyük atan, ortadaki iki sayıyı kullanarak başlar.
• Sonraki turlar: iki zar atılır. Çift, aynı sayıdan dört hareket verir.
• İniş: rakibin en az iki taşı olan hane kapalıdır. Tek rakip taşı kırılabilir.
• Zorunluluk: mümkünse iki sayı da oynanır. İkisi ayrı ayrı mümkün ama birlikte mümkün değilse büyük sayı kullanılır. Yalnız biri yasalsa o oynanır. Çiftte mümkün olan en fazla hareket yapılır.

Bunlar tercih değil, standart kurallardır. Diğer zarı oynamamak için onu bilerek kullanılamaz hâle getirmek geçerli bir yöntem değildir. Ayrıntı için Backgammon Galore kural sorularına bakabilirsiniz.

Örnek kontrol: 6-1 neden yalnızca “yedi” değildir?

13. hanedeki taşı 6. haneye götürmek istediğinizi düşünün. İki yol vardır: 13→7→6 veya 13→12→6. En az bir yolda ara ve son iniş yasal olmalıdır. 7 ve 12 kapalıysa, 6 açık olsa bile bu taşla birleşik hareket yapılamaz. Başka taşlarınızla yasal hamle bulunabilir; yalnızca oynamak istediğiniz taşı değil, bütün konumu inceleyin.

Barda kırık taşınız varsa

Diğer taşlara geçmeden önce kırık taşların hepsini oyuna sokmalısınız. Giriş, kullanılabilir zarın karşılığı olan rakibin iç saha hanesine yapılır. Gereken girişler kapalıysa o turu başka taş oynatarak değerlendiremezsiniz. Standart tavla kuralları kırma ve giriş düzenini açıklar.

Toplama ne zaman yapılabilir?

Kalan bütün taşlarınız kendi iç sahanızda olmalıdır. Tam sayı, karşılık gelen haneden taş çıkarmaya izin verir. Büyük gelen zarla en uzaktaki taşı ancak daha yüksek numaralı hanede taşınız kalmamışsa çıkarabilirsiniz. Zarları kullanma zorunluluğuna uymak şartıyla, toplamak yerine içeride yasal hareket de seçilebilir. Chris Bray’in başlangıç rehberi toplama durumlarını ele alır.

İki bitiş konumu

En uzaktaki taşınız 3. hanedeyse, 5 zarıyla onu çıkarabilirsiniz. Ancak 6. hanede taşınız varken 5 boşsa, 5 zarıyla 3’ten taş çıkaramazsınız; bunun yerine 6→1 hareketini değerlendirmelisiniz. Toplarken kırılan taşınızı geri getirip iç sahaya sokmadan yeniden toplamaya başlayamazsınız.

Sadece hedef puanı değil, kural düzenini de konuşun

Bu metin standart uluslararası backgammon kurallarını esas alır. Türkiye’deki her tavla masasının aynı alışkanlıkları izlediğini varsaymayın. İlk zarın oynanışı, katlama küpü ve puanlama konusunda başlamadan anlaşın. Turnuvada organizatörün yayımladığı kurallar geçerlidir; bu sayfa onların yerine geçmez.

Başlamadan sorulabilecek pratik soru şudur: “Hangi kurallarla oynuyoruz; bir hamlede anlaşamazsak ne yapacağız?” Bunu tartışmalı bir zardan önce konuşmak, sonradan kararlaştırmaktan kolaydır. Masadaki iletişim için tavla görgü kuralları rehberimize de bakabilirsiniz.

Kural kaynakları kontrol tarihi: 17 Eylül 2026. Açıklayıcı örnekler Seahorse Backgammon tarafından hazırlanmıştır.